Column: Bevolkingszorgcanon

COLUMN december 2015

Bevolkingszorgcanon

Laatst was er nog even een hapje en een drankje na een bijeenkomst over de crisisheersingstaken van de gemeenten, in het jargon ‘de Kolom Bevolkingszorg’. Ik sloot aan bij een groepje met bevolkingszorgdeskundigen die heel eensgezind bleken over de ontwikkelingen in hun ‘domein’ zoals ze dat noemden. Ze meldden positieve ontwikkelingen maar het moest allemaal nog wel verder groeien want veel gemeenten moesten nog wennen aan deze taak. Als belangrijke oorzaak werd genoemd dat er van alles afkomt op de gemeenten en ze niet zo lekker kunnen focussen als bijvoorbeeld de brandweer. Vervolgens kwam er als bewijs een lijst met afkortingen en thema’s die voor de gemiddelde mens niet te reproduceren is. Het groepje was het eens, dat was duidelijk. Maar bovenal tevreden over de prestaties van wat ze noemden hun ‘Oranje Kolom’.

En ondanks dat ik veel respect heb voor wat de Oranje Kolom de laatste jaren heeft neergezet vond ik het toch tijd voor een tegengeluid, waarom niet? Er is immers niets mis met wat discussie zo eind van de middag. Nadat iedereen voorzien was van een bitterbal riep ik: hoezo wennen aan deze taak? 15 jaar geleden werd al bedacht hoe het zou moeten, weet u nog die metershoge stapel rapporten van Oosting en Alders? 10 jaar geleden kwamen er coördinerend gemeentesecretarissen die de kwaliteit en efficiency op regionaal niveau moesten regelen en 5 jaar geleden werd de Wet Veiligheidsregio’s ingevoerd. Het groepje herhaalde nog snel de argumenten waarom het allemaal zo ingewikkeld is en ineens moest iedereen naar huis. Hun goede gevoel over de ‘positieve ontwikkelingen’ mocht ik kennelijk niet verstoren en aan mijn historische benadering was weinig behoefte.

Eenmaal op weg naar huis bedacht ik me dat iedereen z’n eigen ‘startpunt in de tijd’ zoekt om te kijken naar beweging en ontwikkeling en daar ook zijn of haar persoonlijk gevoel op baseert. De mensen in dit willekeurige groepje gingen uit van een ander beginpunt dan ik en dat leidde tot een andere beleving en oordeel dan zoals ik ze (een beetje plagend) schetste. De gedachtesprong naar de Brandweercanon was vervolgens snel gemaakt: leren van je eigen verleden als organisatie of als branche.

Maar waarom is er – naar het voorbeeld van de brandweer – eigenlijk geen Bevolkingszorgcanon? Het gesprek in het groepje zou toch echt anders gelopen zijn als er zo’n canon was, gewoon even gaan kijken bij de rode buren hoe ze dat doen! Kennis over de eigen historie kan namelijk enorm bijdragen aan ontwikkeling op zowel het beleidsmatige als operationele vlak. En je komt ook dingen te weten die wat minder hoogdravend zijn, maar wel aardig om te weten. Bijvoorbeeld dat Bevolkingszorg ooit de ‘Groene Kolom’ was, maar nadat Defensie 10 jaar geleden groen claimde groen oranje werd. Ik denk dat niemand in het groepje dat wist.